Hattuşa’da bulunan küçük parça büyük sırrı çözdü: İçinden çıkan satırlar dünyayı şaşırttı

21.09.2026 16:10 - Kaynak: Turizm Güncel Çorum Hattuşa’daki kazılarda ortaya çıkarılan tablet parçası, binlerce yıllık barış mirasına uzanan önemli bir keşif oldu. Anadolu’nun binlerce yıllık geçmişine ışık tutan kazılarda dikkat çekici bir keşfe ulaşıldı. Çorum Hattuşa’daki Büyükkale kazılarında bulunan çivi yazılı tablet parçasının, Kadeş Barış Antlaşması’nın nüshalarından birine ait olduğu bilimsel incelemeler sonucunda belirlendi. Tablet parçasının taşıdığı satırlar, yalnızca arkeolojik açıdan değil, binlerce yıl öncesinin diplomasi anlayışına ilişkin önemli bilgiler de içeriyor. Bilimsel incelemeler, parçanın Kadeş Barış Antlaşması’nın nüshalarından biriyle bağlantısını ortaya koydu. Yeni parçada, bir ülkeden diğerine sığınan insanlara nasıl muamele edilmesi gerektiğini düzenleyen hükümlere ait satırlar yer alıyor. Tablet üzerindeki ifadeler, insanların evlerinin tahrip edilmemesine ilişkin hükümleri de içeriyor. Binlerce yıl önce yazılan bu satırlar, insan hayatının ve yaşam alanlarının korunmasına yönelik dikkat çekici bir mesaj taşıyor. Keşif, Kadeş Barış Antlaşması’nın yalnızca iki devlet arasındaki ilişkileri düzenleyen tarihi bir belge olmadığını, aynı zamanda insanlara yönelik hükümlere de yer verdiğini gösteren önemli bir bulgu olarak öne çıktı. Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, keşfe ilişkin değerlendirmesini 21 Eylül Dünya Barış Günü’nde sosyal medya hesabından kamuoyuyla paylaştı. Ersoy, paylaşımında, “Barışın binlerce yıllık izini Anadolu’nun toprağında bulduk!” ifadelerini kullandı. Bakan Ersoy, Hattuşa’daki Büyükkale kazılarında bulunan çivi yazılı tablet parçasının Kadeş Barış Antlaşması’nın nüshalarından birine ait olduğunun bilimsel incelemelerle belirlendiğini aktardı. Mehmet Nuri Ersoy, keşfin Anadolu’nun barış ve diplomasi tarihindeki köklü yerini bir kez daha ortaya koyduğunu belirtti. Ersoy, binlerce yıl öncesinden günümüze ulaşan mirasın insan hayatını ve onurunu koruma sorumluluğunu hatırlattığını ifade etti. Bakan, Filistinli kardeşler başta olmak üzere tüm insanların güven içinde, barış ve huzur içinde yaşayacağı bir gelecek dileğinde bulundu. Kültür ve Turizm Bakanı Ersoy,  açıklamasının sonunda kazı ekibini ve bilim insanlarını tebrik ederek, çalışmaları nedeniyle kendilerine teşekkürlerini iletti. Hitit Kralı II. Muvattalli ile Mısır Kralı II. Ramses’in orduları Kadeş Kalesi önünde karşı karşıya geldi. Savaşın kesin bir galiple sonuçlanmaması üzerine iki devlet arasında barış yapılmasına karar verildi. Kadeş Antlaşması’nın MÖ 1274 yılında imzalandığı bilgisi öne çıkarken, bazı tarihsel kaynaklarda MÖ 1280 tarihi de veriliyor. Antlaşma, Muvattalli’nin ölümünün ardından Hitit tahtına geçen III. Hattuşili tarafından imzalandı. Antlaşmayla Hititler ve Mısır birbirlerine saldırmama sözü verdi. Taraflar, birbirlerinin topraklarına yönelik saldırılar karşısında karşılıklı destek sağlama konusunda da güvence verdi. Kadeş topraklarının Hititlerde kaldığı belirtilirken, anlaşmanın bölgedeki ticaret yollarının korunması açısından da önem taşıdığı ifade ediliyor. İki devletin, doğuda ticaret yolları ve bölge üzerindeki etkisini artırmak isteyen Asur Devleti’nin oluşturduğu tehdide karşı birlikte hareket etme amacı taşıdığı aktarılıyor. Kadeş Antlaşması, tarihin ilk yazılı anlaşması olarak biliniyor. Aynı zamanda eşitlik ilkesi temelinde yapılan ilk antlaşma olma özelliği taşıdığı belirtiliyor. Antlaşmanın çivi yazısıyla gümüş plakalar üzerine Akatça yazıldığı aktarılıyor. Metinde kralın mührünün yanı sıra kraliçenin mührünün de bulunması, dönemin toplumunda kadına verilen değer açısından dikkat çekici bir ayrıntı olarak değerlendiriliyor. Antlaşmanın gümüş levhalara kazınmış asıl metni günümüze ulaşmadı. Buna karşın Mısır’daki tapınak duvarlarına işlenen nüshalar ile Boğazköy kazılarında bulunan çivi yazılı kil tabletler, antlaşmanın tam metnine ulaşılmasını sağladı. Boğazköy’de bulunan Kadeş Antlaşması tabletlerinin İstanbul Arkeoloji Müzeleri’nde sergilendiği belirtiliyor. Hattuşa’da bulunan çivi yazılı tabletlerin bir bölümünün ise New York’taki Birleşmiş Milletler binasında yer aldığı aktarılıyor. Kadeş Antlaşması’na ilişkin Hattuşa’da bulunan çivi yazılı tabletler, antlaşmanın içeriğinin günümüze ulaşmasında önemli rol oynuyor. Bu nedenle Hattuşa kazılarında ortaya çıkarılan her yeni parça, binlerce yıl önce kurulan diplomatik ilişkinin daha iyi anlaşılması açısından önem taşıyor.